Rondreizen

Land van de Donderende Draak

9 dagen Bhutan
wandeltocht
bezoek Bumthangvallei

Heb je niet veel tijd en wil je in een kort tijdsbestek toch langs alle hoogtepunten van Centraal-Bhutan, dan is dit de ideale reis voor je. Je start in de kleine, aangename hoofdstad Thimpu. Vervolgens reis je verder naar de Bumthang vallei, via misschien wel de mooiste dzong van het land in Punakha. Bumthang leent zich uitstekend voor leuke, redelijke makkelijke wandelingen. In de rustieke vallei van Phobjika zie je in de wintermaanden (half oktober tot april) de zeldzame Zwartnek kraanvogels, maar ook buiten dit seizoen is de vallei erg de moeite waard. In Paro bezoek je het beroemde Tijgersnestklooster dat indrukwekkend hoog tegen de rotswand ligt. We raden je aan de vertrekdatum zo afstemmen dat je in Bhutan een festival kunt meemaken, een kleurrijk hoogtepunt van je reis. 

In een aantal plaatsen is het mogelijk om te kiezen voor een comfortabeler hotel dan het standaard hotel. Onder het tabblad hotels kun je kijken waar dat mogelijk is en wat de meerkosten bedragen.

Dag 1 aankomst Paro, transfer Thimpu
Dag 2 Thimpu / wandeltocht
Dag 3 Thimpu – Phobjika
Dag 4 Phobjika – Bumthang
Dag 5 Bumthang
Dag 6 Bumthang – Trongsa
Dag 7 Trongsa – Wangdue
Dag 8 Wangdue – Paro via Punakha
Dag 9 Paro / bezoek Tijgernestklooster
Dag 10 vertrek Paro

Je komt met een vlucht van Druk Air aan in Paro. Indien je vanaf Delhi / Kathmandu vliegt is het een fabelachtige vlucht dwars over - bijna door - de Himalaya. Het uitzicht (bij helder weer) strekt zich uit vanaf het Karakorum gebergte tot diep in Tibet. Je ziet bergreuzen als de Mount Everest (8848 meter) op de grens van Nepal en Tibet en de Kanchenjunga (8598 meter) in Sikkim. Voor het beste zicht vraag je bij het inchecken om een raamplaats aan de linkerkant (van Delhi naar Paro). Zodra het toestel de daling inzet naar Paro, wordt je links en rechts omgeven door de groene en beboste hellingen. Je ziet de eerste huisjes op de steile bergwanden en passeert rakelings de dzong van Paro. De landing in de vallei, waarbij het toestel er als het ware ‘in’ zakt, is een hele belevenis. Bij aankomst op de stijlvolle en kleine luchthaven maak je kennis met de Bhutanese gids en chauffeur die je de komende dagen door het land zullen begeleiden. Vanaf Paro rijdt je in een uur of twee naar Thimpu, de hoofdstad van Bhutan. Hoewel Thimpu tegenwoordig een echte stad is – het is de enige plaats in Bhutan met verkeerslichten – doet de sfeer nog steeds dorps en kleinschalig aan. Bezoek tijdens je verblijf in Thimpu zeker het grote boogschietstadion waar meestal wel wedstrijden plaatsvinden, het is de nationale sport in Bhutan en een wedstrijd trekt altijd veel bekijks. Ook kun je een van de vele kloosters of de nationale Vredes Chorten bekijken. Maar het is ook leuk om gewoon even lekker wat door de stad te wandelen, in de hoofdstraat zijn tal van winkeltjes en pleintjes waar je vanaf een bankje het dagelijkse leven kunt gadeslaan. Natuurlijk kun je ook de imposante dzong van Thimpu bezichtigen. Deze dzong herbergt de werkvertrekken van de koning, wiens paleis er schuin tegenover ligt. De veiligheidscontrole voor een bezoek aan de dzong van Thimpu zijn dan ook een stuk strenger dan elders in het land. Een dzong is een typisch Bhutanese bouwwerk dat je gedurende de reis door Bhutan in veel plaatsen kunt bewonderen. Het is een gefortificeerde nederzetting en herbergt zowel de provinciale geestelijke als wereldlijke macht. Een soort abdij en provinciehuis ineen dus. De Bhutanese mannen moeten bij het betreden van de dzong hun traditionele sjaal dragen waaruit hun rang blijkt (bijvoorbeeld burger of ambtenaar), ook mogen ze de dzong alleen binnengaan in hun verplichte Bhutanese kledij en met leren schoenen. Hoewel je de meeste dzongs tegenwoordig als toerist mag bezoeken, kun je nooit in alle gedeelten komen, er zijn altijd ruimtes waarin gewerkt wordt of heilige ruimtes die afgesloten zijn. Gelukkig blijft er vanaf de binnenpleinen genoeg over om te bewonderen. Toeristen hoeven zich niet aan kledingvoorschriften te houden, maar uiteraard dien je wel decent gekleed te gaan.

Vandaag kun je een wandeltocht maken naar de kloosters van Cheri en Tango. Je gaat eerst een eind op weg met de auto, ongeveer drie kwartier. Daarna splitst de weg zich in twee routes naar de twee uit elkaar gelegen kloosters. Vanaf dit punt ga je te voet verder en kun je de ene weg inslaan naar het Tango klooster en de andere naar het Cheri klooster. Naar beide kloosters is het ongeveer een uur wandelen (twee uur heen en weer). Het Tango klooster is gebouwd door de 'Divine Madman' (zie de beschrijving bij Punakha), het Cheri klooster is prachtig rustiek gelegen. Aan het eind van de dag kun je nog een bezoek brengen aan de kleine dierentuin, gelegen aan de rand van de stad. De dierentuin is geheel gewijd aan het nationale dier van Bhutan, de takin; een uniek beestje dat nog het meest weg heeft van een hertachtige variant op de gnoe. Ben je in het weekend in Thimpu bezoek dan ook even de levendige weekendmarkt.

Vanaf de Thimpu vallei begint de stijging naar de Dochu La pas (3140 meter). Niet alleen is de pas bezaaid met stupa’s en gebedsvlaggen, bij helder weer heb je ook een prachtig uitzicht over de Himalaya. Je reist verder naar de Pele La pas (3420 meter), waar je een mooi uitzicht hebt op de Black Mountains. Hier zijn ook regelmatig yaks te zien. Op de Pele La Pas sla je af om een uitstapje te maken naar de Phobjika vallei, een prachtige, weidse vallei die vooral bekend staat om de zeldzame Zwartnek Kraanvogels die er ’s winters verblijven (medio oktober - april). Je kunt het kraanvogelcentrum bezoeken, waar je met grote telescopen de kraanvogels in close-up kunt zien beneden in de vallei. Phobjika leent zich ook goed voor korte wandelingen door de bossen en de vallei. Ook kun je het dorpje Gangtey en het kleine klooster aldaar bezoeken. Je overnacht normaal gesproken in het sfeervolle, uit hout opgetrokken Dewachen Hotel met prachtig uitzicht. De kamers zijn uitgerust met houtkacheltjes die de ruimtes behaaglijk warm houden in koude periodes. In drukke periodes (rondom festivals en tijdens het kraanvogelseizoen) kan het voorkomen dat het hotel niet beschikbaar is en de route moet worden aangepast. Als alternatief kan ook een overnachting in een eenvoudige farmhouse (homestay) worden geregeld of in een redelijk luxe tentenkamp.

Je verruilt de vallei van Phobjika voor die van Bumthang. Het is een uur of 3 rijden van Phobjika naar Trongsa. Je keert terug naar de Pele La pas en passeert na een uur rijden de chorten van Chendebji, een Nepalese chorten die sterk doet denken aan de Swayambunath in Kathmandu. Niet veel later zie je Trongsa al liggen, maar het duurt nog een tijd voordat je er daadwerkelijk bent, want de weg slingert zich verraderlijk langs de bergwanden. Meteen na Trongsa begint een stijging naar de Yotong La pas (3425 meter), een uur klimmen. Dan is het nog een uur of twee rijden naar de Bumthang vallei, waar je overnacht in het plaatsje Jakar. Bumthang is eigenlijk een verzamelnaam voor de vier valleien in centraal Bhutan; Chokhor, Tang, Ura en Chumey. De belangrijkste bezienswaardigheden zijn te vinden in Chokhor en wanneer men het over Bumthang heeft bedoelt men vaak Chokhor. Vanuit Jakar kun je leuke wandelingen maken door de vallei en onderweg diverse kloosters bezoeken. Ook het dorpje zelf is de moeite waard om even wat doorheen te wandelen, een restaurantje te bezoeken of om te winkelen. 

Vandaag kun je gaan wandelen door de vallei en onderweg een aantal kloosters bezoeken. Uiteraard kunnen niet-wandelaars de kloosters ook met het privévervoer bezoeken. Als eerste bezoek je de Kurjey Lhakhang, een van de meest indrukwekkende kloosters, bestaande uit drie tempels. In een van de tempels bevindt zich een heilige grot waarin de patroonheilige van Tibet, Guru Rinpoche, gemediteerd zou hebben nadat hij de demonen versloeg en Bhutan het Tibetaans boeddhisme bracht. Een wandeling van zo’n twee uur brengt je via diverse kloosters terug naar Jakar. Onderweg passeer je de Tamshing Goemba en de Konchogsum Lhakhang. Natuurlijk kun je in Jakar ook de plaatselijke dzong bezoeken, waarvandaan je een prachtig uitzicht hebt over de vallei.

Via dezelfde weg keer je terug naar Trongsa, waar je 's middags het plaatsje en de dzong kunt bezoeken. De dzong van Trongsa is de grootste van het land en is prachtig gelegen, hoog tegen de berg. Overal vanuit het stadje heeft u er mooi zicht op. De dzong is een actief administratief en religieus centrum en kan daardoor niet altijd vanbinnen worden bezocht. De aanblik is echter al indrukwekkend en het dorpje zelf is leuk om even doorheen te wandelen. Ook kun je tegenwoordig de wachttoren bezoeken, gelegen naast de dzong.

Je reist verder terug naar West-Bhutan over de hoofdweg die dwars door het land loopt. Na ongeveer vier uur rijden kom je aan in Punakha, waar je de dzong meteen ziet liggen. Het is een van de mooiste en belangrijkste van het land, prachtig gesitueerd bij de samenvloeiing van twee rivieren. In Punakha is het doorgaans een stuk warmer dan in Thimpu, doordat het lager ligt. Eeuwenlang diende het dan ook als winterresidentie voor de koninklijke familie. En nog steeds verhuist het religieuze centrum van Thimpu in de winter naar de dzong van Punakha. Met een beetje geluk kun je naar binnen om de prachtige gebedshal te bewonderen. Niet alle ruimtes zijn altijd toegankelijk, maar er blijft altijd genoeg over om te bewonderen. In de vallei rondom Punakha wordt de beroemde ‘rode’ rijst verbouwd. Deze zeldzame rijstsoort wordt bijna nergens verbouwd, maar hier in de lager gelegen vallei van Punakha kan de rode rijst een keer per jaar geoogst worden. Vlakbuiten Punakha ligt het klooster Chimi Lhakhang, gebouwd door de ‘Divine Madman’, een legendarisch figuur uit de Bhutanese geschiedenis. Hij was ervan overtuigd dat een losbandig leven met veel plezier de weg naar nirvana openlegt. Overal in het land zie je fallussymbolen geschilderd op de muren en deuren van de huizen, een herinnering aan het wilde liefdesleven van deze populaire heilige van Bhutan. Bij voldoende tijd kunnen kun je naar het klooster wandelen, een half uurtje vanaf de weg. Je overnacht in Punakha of in het nabij gelegen Wangdue.

’s Ochtends kun je desgewenst de dzong van Wangdue bezoeken. Vervolgens reis je in een uur of vijf naar Paro, een klein provinciestadje, gelegen in de mooie Paro vallei. Aan de rand van Paro ligt de imposante Paro dzong, een vierkant bouwwerk dat u via een ophaalbrug betreedt. Het zal je vast niet verbazen dat de prachtige dzong van Paro het decor vormde voor de beroemde film ‘Little Buddha’ van Bernardo Bertolucci. Vlak boven de dzong ligt het Nationaal Museum, gevestigd in de oude wachttoren (ta dzong). Het is een interessant museum en in de vele ronde gangen zijn vele kunstschatten te bewonderen. Het geheel geeft een mooi overzicht van de geschiedenis en het dagelijkse leven in Bhutan. Het dorpje is charmant, met theehuizen en kleine winkeltjes. Op de velden rondom Paro zijn mensen aan het werk en ook vinden er regelmatig boogschietwedstrijden plaats.

Niet ver buiten Paro ligt Taktshang Goemba, het Tijgernestklooster. Door zijn spectaculaire ligging, hangend aan een steile rotswand, is dit verreweg het beroemdste klooster van Bhutan. Het is een mooie, maar pittige wandeling naar het klooster. Het pad loopt vrijwel non-stop bergopwaarts. Na ongeveer een uur bereik je het eerste uitzichtpunt bij het theehuis. Hier kun je onder het genot van een drankje genieten van het uitzicht op het klooster aan de overkant. Eventueel kun je tot aan het theehuis ook per paard naar boven, maar bespreek dit dan wel van tevoren met je gids zodat die dat op tijd kan regelen. Liefhebbers kunnen vanaf het theehuis nog verder wandelen om het klooster zelf te bezoeken. Het pad voert dan verder over in de rotsen uitgehouwen trappetjes, omgeven door wapperende gebedsvlaggen. Bij betreding van het klooster dien je tas en camera af te geven, want je mag binnen niet fotograferen. Ook dien je respectvol gekleed te gaan, dus geen blote armen en benen, en het liefst niks nauwsluitends. Zorg dat je wat kleingeld paraat houdt, zodat je in de tempels eventueel een kleine donatie kunt doen, net als de lokale bevolking. Je kunt diverse ruimtes in het klooster bezichtigen, waaronder de grot waarin Guru Rinpoche drie maanden zou hebben gemediteerd. Tijdens een brand in 1998 werden grote delen van het klooster verwoest, maar deze grot bleef op wonderbaarlijke wijze vrijwel onbeschadigd. Het klooster is inmiddels weer helemaal heropgebouwd.

Je wordt naar de luchthaven van Paro gebracht. Afhankelijk van je reisplannen vlieg je naar Delhi, Kathmandu, Kolkata, of wie weet wel naar Bangkok?